Tác Động Của Việc Mỹ Áp Thuế 46% Đến Ngành Chăn Nuôi Nói Chung Và Ngành Gia Cầm Nói Riêng Tại Việt Nam

Việc Hoa Kỳ quyết định áp mức thuế lên đến 46% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Việt Nam, dù chưa trực tiếp nhắm đến các sản phẩm chăn nuôi, vẫn gây ra những tác động lan tỏa đáng kể đến toàn bộ nền kinh tế, trong đó ngành chăn nuôi – đặc biệt là chăn nuôi gia cầm – không nằm ngoài ảnh hưởng. Trước hết, mức thuế này có thể dẫn đến biến động tỷ giá và làm tăng chi phí nhập khẩu các nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho ngành chăn nuôi, bao gồm bắp, đậu nành, khô dầu và các loại phụ gia, vaccine, thiết bị chuồng trại – vốn chủ yếu được nhập khẩu từ Mỹ và các thị trường phụ thuộc vào đồng USD. Khi chi phí đầu vào tăng, các trại nuôi – đặc biệt là trang trại quy mô vừa và nhỏ – sẽ phải đối mặt với áp lực lớn về giá thành, buộc phải cắt giảm sản lượng hoặc thu hẹp quy mô hoạt động. Đây là một yếu tố khiến chuỗi giá trị chăn nuôi dễ bị đứt gãy trong ngắn hạn. Thứ hai, việc các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, gỗ, điện tử… bị ảnh hưởng bởi thuế suất cao sẽ tác động dây chuyền đến sức mua trong nước. Khi người lao động mất việc hoặc thu nhập giảm, mức tiêu thụ các sản phẩm chăn nuôi như thịt gà, trứng, vịt sẽ có xu hướng giảm theo. Người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang các thực phẩm rẻ hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến đầu ra của ngành gia cầm. Điều này có thể dẫn đến tình trạng dư thừa nguồn cung, làm giảm giá bán sản phẩm trong khi giá đầu vào vẫn tăng, khiến lợi nhuận ngày càng bị bào mòn. Đáng lưu ý hơn, ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam đang trong quá trình mở rộng xuất khẩu các sản phẩm chế biến sâu như thịt gà, trứng muối, trứng luộc… sang các thị trường có tiêu chuẩn cao như Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ. Việc Mỹ siết chặt thương mại có thể khiến quá trình này chững lại hoặc gặp thêm rào cản kỹ thuật và thuế quan. Đồng thời, nếu Mỹ gặp khó khăn khi xuất khẩu sang Trung Quốc hoặc các đối tác lớn khác, họ có thể tăng cường đẩy mạnh xuất khẩu thịt gà đông lạnh giá rẻ vào các thị trường đang phát triển như Việt Nam – nơi mà sản phẩm nội địa vẫn gặp nhiều rào cản về năng suất và chất lượng đồng đều. Khi đó, sản phẩm gia cầm Việt sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với hàng ngoại nhập giá rẻ, khiến bài toán tiêu thụ càng thêm nan giải. Theo các kịch bản được phân tích, nếu chi phí thức ăn chăn nuôi tăng 15–25% và giá bán đầu ra giảm 5–10%, thì lợi nhuận của các trại gà thịt có thể giảm tới 30%, thậm chí thua lỗ từ 300 đến 800 đồng/kg. Đối với các trang trại sử dụng mô hình gia công hoặc phụ thuộc vào các công ty cung cấp con giống và thức ăn, biên lợi nhuận vốn đã mỏng lại càng dễ bị xóa sổ. Tuy nhiên, trong thách thức cũng mở ra những cơ hội chiến lược. Ngành chăn nuôi Việt Nam nói chung và ngành gia cầm nói riêng có thể tận dụng giai đoạn này để đẩy mạnh việc tự chủ nguồn nguyên liệu trong nước, phát triển vùng nguyên liệu bắp – đậu nành, đầu tư vào các mô hình khép kín, ứng dụng công nghệ chăn nuôi hiện đại để giảm phụ thuộc vào bên ngoài. Đồng thời, cần mở rộng các thị trường xuất khẩu tiềm năng như Trung Đông, châu Phi hoặc các nước trong khu vực Đông Nam Á để giảm rủi ro từ việc phụ thuộc vào một vài thị trường lớn. Tóm lại, việc Mỹ áp thuế 46% với hàng hóa từ Việt Nam là một cú “đánh thức” nền kinh tế, trong đó ngành chăn nuôi gia cầm cần nhanh chóng thích nghi, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động xây dựng những kịch bản ứng phó hiệu quả. Chỉ khi làm chủ được cả chuỗi giá trị từ đầu vào đến đầu ra, ngành gia cầm Việt Nam mới có thể phát triển bền vững trước những biến động toàn cầu ngày càng khó lường.