Cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ – Israel và Iran đang bắt đầu tạo ra những tác động lan tỏa đến ngành gia cầm toàn cầu, đặc biệt thông qua các yếu tố như năng lượng, logistics và chi phí đầu vào. Mặc dù ảnh hưởng trực tiếp chưa rõ rệt trong ngắn hạn, các chuyên gia cảnh báo rằng nếu chiến sự kéo dài, chuỗi cung ứng gia cầm có thể đối mặt với những gián đoạn nghiêm trọng hơn.
Tại châu Âu, các nhà sản xuất đã bắt đầu cảm nhận áp lực khi giá năng lượng tăng cao và thị trường thức ăn chăn nuôi trở nên biến động. Ngành gia cầm vốn phụ thuộc nhiều vào điện, khí đốt cho hoạt động sưởi ấm, chế biến và vận chuyển, nên bất kỳ biến động nào của thị trường năng lượng đều nhanh chóng chuyển hóa thành chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, nguồn cung phân bón – yếu tố gắn chặt với giá năng lượng – cũng có nguy cơ bị gián đoạn, kéo theo chi phí trồng ngô và đậu tương tăng, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến giá thức ăn chăn nuôi.
Một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở hệ thống vận tải toàn cầu. Việc các tuyến hàng hải chiến lược bị ảnh hưởng có thể khiến hoạt động xuất khẩu thịt gia cầm sang Trung Đông bị đình trệ hoặc giảm mạnh. Đồng thời, các tuyến vận chuyển thay thế có thể kéo dài thời gian giao hàng thêm từ 10 đến 14 ngày, làm gia tăng chi phí logistics và bảo hiểm. Trong khi đó, các sản phẩm di truyền như gà giống hoặc đàn bố mẹ ít bị tác động hơn do chủ yếu vận chuyển bằng đường hàng không.
Sự gián đoạn thương mại cũng có thể dẫn đến việc các quốc gia xuất khẩu lớn như Brazil hoặc một số nước châu Âu chuyển hướng hàng hóa sang các thị trường khác, đặc biệt là châu Phi và châu Á. Điều này có thể tạo ra áp lực dư cung cục bộ, kéo giá thịt gia cầm giảm tại một số khu vực, đồng thời làm gia tăng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Về dài hạn, nếu xung đột kéo dài, nguy cơ mất cân đối cung – cầu các yếu tố đầu vào có thể đẩy chi phí sản xuất tăng cao, góp phần làm gia tăng lạm phát thực phẩm và suy giảm sức mua của người tiêu dùng. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, thịt gia cầm vẫn thường được xem là nguồn protein có giá cả phải chăng, do đó nhu cầu tiêu thụ có xu hướng ổn định hơn so với các loại thịt khác.
Đối với Việt Nam, tác động của cuộc xung đột nhiều khả năng sẽ thể hiện thông qua việc tăng chi phí nguyên liệu nhập khẩu và biến động giá cước vận tải. Đồng thời, nguy cơ gia tăng nhập khẩu thịt gia cầm giá rẻ từ các thị trường dư cung cũng có thể tạo áp lực lên ngành chăn nuôi trong nước. Tuy vậy, trong một số kịch bản, sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu cũng có thể mở ra cơ hội xuất khẩu nếu doanh nghiệp trong nước tận dụng được lợi thế về chi phí và vị trí địa lý.
Nhìn chung, dù chưa gây ra cú sốc tức thời, chiến sự Trung Đông đang âm thầm tạo ra những biến động sâu trong chuỗi giá trị gia cầm toàn cầu. Mức độ ảnh hưởng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến và thời gian kéo dài của xung đột.
