Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO) vừa phát đi lời kêu gọi các quốc gia cần khẩn trương tăng cường an toàn sinh học, giám sát dịch tễ, cơ chế ứng phó nhanh và truyền thông rủi ro nhằm ứng phó với sự bùng phát nghiêm trọng của cúm gia cầm độc lực cao H5N1, vốn đang gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi gia cầm toàn cầu.
Theo báo cáo tại cuộc họp của FAO với các nước thành viên, dịch cúm H5N1 đã khiến hàng trăm triệu con gia cầm bị tiêu hủy, lây lan ngày càng nhiều sang các loài động vật có vú, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh lương thực, sinh kế và đa dạng sinh học.
Ông Godfrey Magwenzi, Phó Tổng Giám đốc FAO, cho biết đây là đợt bùng phát “chưa từng có tiền lệ”, dẫn đến: mất nguồn dinh dưỡng thiết yếu từ thịt và trứng, mất việc làm và thu nhập tại khu vực nông thôn, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và làm tăng giá thành sản phẩm cho người tiêu dùng.
Bà Beth Bechdol, Phó Tổng Giám đốc FAO, nhấn mạnh rằng cúm gia cầm là một vấn đề xuyên biên giới, đòi hỏi sự phối hợp toàn cầu. Bà cho biết FAO đã có hơn 20 năm kinh nghiệm hỗ trợ các chính phủ trong việc phát hiện, phòng ngừa và ứng phó với dịch bệnh.
Hiện tại, FAO đang hợp tác với Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH) để triển khai Chiến lược toàn cầu 10 năm về phòng chống cúm gia cầm độc lực cao (HPAI).
Bà Bechdol nhấn mạnh: “Một mắt xích yếu có thể làm đứt gãy cả chuỗi. Chỉ bằng cách hợp tác chặt chẽ, chúng ta mới có thể giảm thiểu tác động của cúm gia cầm, bảo vệ sức khỏe động vật và con người trên toàn thế giới.”
Trong 4 năm qua, dịch cúm H5N1 đã mở rộng phạm vi địa lý, lây lan nhiều hơn sang các loài động vật có vú và làm tăng mạnh số lượng chim hoang dã tử vong. Ít nhất 300 loài chim hoang dã mới bị ảnh hưởng kể từ năm 2021, gây tổn hại nghiêm trọng đến đa dạng sinh học.
Cùng với đó, dịch bệnh đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực toàn cầu và đẩy giá sản phẩm gia cầm lên cao.
FAO kêu gọi các nước thành viên triển khai các biện pháp sau:
– Tăng cường giám sát và báo cáo dịch bệnh
– Củng cố năng lực phòng thí nghiệm
– Xây dựng và triển khai kế hoạch ứng phó và duy trì hoạt động chăn nuôi
– Thúc đẩy quản lý rủi ro thông qua an toàn sinh học
– Xem xét khả năng sử dụng vaccine như một công cụ kiểm soát dịch
– Tăng cường khả năng phản ứng với ổ dịch
– Khuyến khích hợp tác khu vực và quốc tế
– Nâng cao nhận thức cộng đồng
FAO đặc biệt nhấn mạnh vai trò của khu vực tư nhân – bao gồm các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị gia cầm – là đối tác trọng yếu trong phòng chống cúm H5N1. Các doanh nghiệp có vai trò trong: phát triển công nghệ vaccine và chẩn đoán, đảm bảo dịch vụ thú y chất lượng, duy trì chuỗi cung ứng an toàn và có trách nhiệm.
Trong cuộc họp, FAO cũng phát động lời kêu gọi lần thứ ba gửi đến Quỹ đại dịch (Pandemic Fund) do Ngân hàng Thế giới điều phối. Các dự án được đề xuất sẽ tập trung vào: tăng cường hệ thống giám sát dịch bệnh, phát triển cảnh báo sớm, nâng cao năng lực y tế cho cả con người, động vật và môi trường, thúc đẩy hợp tác đa ngành.
Cuộc họp có sự tham dự của đại diện từ Indonesia, Senegal, cũng như các tổ chức trong ngành như Hội đồng Gia cầm Quốc tế (IPC), Tổ chức Trứng Thế giới, và tổ chức Health for Animals.
Bài học từ FAO cho thấy, các quốc gia đang phát triển như Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa năng lực giám sát dịch bệnh, nâng cao ý thức an toàn sinh học trong nông hộ và trang trại, đồng thời chuẩn bị cho các kịch bản phòng dịch toàn diện – vừa bảo vệ đàn gia cầm, vừa đảm bảo an ninh thực phẩm và xuất khẩu.
Theo The Poultry Site