Lông: Thành Phần Quan Trọng Trong Cuộc Sống Của Chim
Lông là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của gia cầm, đảm nhận nhiều vai trò như bay lượn, điều hòa nhiệt độ, chống thấm nước, giao tiếp và ấp trứng. Ngoài ra, chúng còn góp phần quan trọng trong vận chuyển hạt cây, tạo âm thanh, và thậm chí đẩy lùi ký sinh trùng.Quá Trình Phát Triển Của Lông
Lông bắt đầu phát triển từ ngày thứ hai của quá trình ấp trứng, với sự hình thành lớp hạ bì. Quá trình này tiếp tục đến ngày thứ sáu khi các mầm biểu bì xuất hiện, tạo thành các chồi ngắn với cấu trúc mô hạ bì trung tâm. Sự phát triển của lông diễn ra suốt đời chim qua chuỗi sự kiện gọi là thay lông.
Hình: 1 (A) Nhìn từ bụng của một con gà trống trưởng thành đã nhổ lông. (a) Dải cổ bên, (b) dải ngực, (c) dải xương ức, (d) khoảng không lông ngực, (e) khoảng không lông xương ức, (f) lớp lông bao phụ thứ cấp, (g) lông thứ cấp, và (h) dải đùi.
(B) Nhìn từ bụng của một con gà trống trưởng thành đã nhổ lông. (a) Dải ngực, (b) khoảng không lông ngực, (c) khoảng không lông xương ức, (d) dải xương ức, (e) dải bụng, (f) khoảng không lông bụng, và (g) vòng hậu môn.
(C) Nhìn từ lưng của một con gà trống trưởng thành đã nhổ lông. (a) Dải cổ lưng, (b) khoảng không lông cổ bên, (c) dải liên vai, (d) khoảng không lông vai, (e) dải cánh, (f) dải sau cánh, (g) lông thứ cấp trên, (h) lông chính, (i) dải chậu lưng, (j) dải đuôi lưng, và (k) dải đùi.
Cấu Trúc Độc Đáo Của Lông
Lông là phần phụ của da, tương tự như tuyến da của động vật có vú, nhưng mang hình dạng ống với các cấu trúc keratin khác nhau tùy thuộc vào chức năng. Mỗi lông được tạo thành từ trục (rachis), nhánh lông (barbs), nhánh nhỏ (barbules), và rốn lông (umbilicus). Trục lông rắn chắc, mang các cánh lông kết nối chặt chẽ để tạo ra một hệ thống đan xen.
Hình 2: Lông đuôi của gà trưởng thành. (a) Lỗ cuống dưới, (b) cuống lông (cán lông), (c) thân lông, và (d) sợi lông. Nếu đây là lông chính từ cánh, thì (e) sẽ được coi là sợi lông sau và (f) là sợi lông trước.
Màu Sắc Đa Dạng Của Lông
Màu sắc của lông đến từ các sắc tố melanin và carotenoid. Melanin tạo nên các sắc tố đen hoặc nâu, trong khi carotenoid góp phần tạo ra màu vàng, đỏ và cam. Sự pha trộn của các sắc tố này cùng các tính chất vật lý đặc biệt tạo nên bảng màu phong phú cho bộ lông gia cầm.Các Loại Lông Khác Nhau
- Lông Măng Non: Xuất hiện ở giai đoạn đầu đời, giúp giữ ấm cho chim non.
- Lông Máu: Loại lông đang phát triển, cần nhiều dưỡng chất từ máu để hình thành.
- Lông Chỉ: Dạng lông nhỏ, giống sợi chỉ, có chức năng cảm giác hoặc trang trí.
- Lông Bay (Remiges): Chia thành lông bay chính, lông bay phụ, và lông đuôi, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hướng và bay lượn.
- Lông Bao Phủ: Loại lông phổ biến nhất, bao phủ toàn bộ cơ thể và giữ nhiệt.
Hình 3: Lông cánh của gà. (a) Lông giả, (b) lông chính, (c) lông thứ cấp, (d) lớp lông bao phủ bên dưới cho lông chính, (e) lớp lông bao phủ bên dưới cho lông thứ cấp, và (f) lông định hình cơ thể
Vi Thể Học Của Lông
Dưới kính hiển vi, lông được cấu tạo bởi một lớp tế bào keratin hóa với sự sắp xếp chặt chẽ. Lớp biểu bì mỏng bao quanh lông, trong khi lớp hạ bì chứa các sợi collagen và mạch máu để nuôi dưỡng các nang lông.
Hình 4: Kích thước tương đối của lông. (A) Lông bao phủ lông chính từ bề mặt lưng của cánh. Các mũi tên chỉ phần lông phụ. (B) Lông bao phủ lông thứ cấp từ bề mặt lưng của cánh. (1) Bề mặt lưng của lông và (2) bề mặt bụng của lông.
Kết Luận
Bộ lông không chỉ là lớp bảo vệ mà còn là một phần không thể thiếu trong sự sống và hoạt động của gia cầm. Hiểu biết về cấu trúc và chức năng của lông giúp người chăn nuôi quản lý tốt hơn, từ việc chăm sóc đến cải thiện năng suất đàn gia cầm.Tài Liệu Tham Khảo
- Lucas, A. M., & Stettenheim, P. R. (1972). Avian Anatomy: Integument. U.S. Department of Agriculture Handbook 362.
- Prum, R. O., & Brush, A. H. (2002). The evolutionary origin and diversification of feathers. Quarterly Review of Biology, 77(3), 261–295.
- Getty, R. (1975). Sisson and Grossman’s The Anatomy of the Domestic Animals (5th ed., Vol. 2). Saunders.
- Martin, C. D., & Mullens, B. A. (2012). Housing and dustbathing effects on northern fowl mites (Ornithonyssus sylviarum) and chicken body lice (Menacanthus stramineus) on hens. Medical and Veterinary Entomology, 26(3), 323–333.
