Nano-Selenium (Nano-Se) đã được chứng minh có những tác động dinh dưỡng và sinh học mạnh mẽ trong việc cải thiện hiệu suất sản xuất và sinh lý của gia cầm. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng việc bổ sung Nano-Se vào khẩu phần ăn giúp cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn, tăng trọng lượng cơ thể và cải thiện năng suất chăn nuôi. Điều này có thể được giải thích bởi kích thước hạt nhỏ và diện tích bề mặt lớn của Nano-Se, giúp tăng cường khả năng hấp thụ qua ruột nhờ tạo ra các giọt nanoemulsion.
Các kết quả thực nghiệm cho thấy khi bổ sung Nano-Se vào khẩu phần ăn, hiệu suất sử dụng thức ăn được cải thiện đáng kể, dẫn đến gia tăng trọng lượng cơ thể của gà Guangxi Yellow. Bổ sung Nano-Se (0,3 ppm) vào khẩu phần của gà mái bị stress nhiệt đã mang lại giá trị cao nhất về cả khối lượng trứng và tỷ lệ sản xuất trứng, với mức tăng lần lượt là 8,56% và 19,60%, đồng thời cải thiện hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) lên 4,05% so với nhóm sử dụng selen hữu cơ.
Bên cạnh việc cải thiện hiệu suất tăng trưởng, Nano-Se còn có ảnh hưởng đáng kể đến thành phần máu của gia cầm. Khi bổ sung Nano-Se (0,3 mg/kg khẩu phần), mức selenium trong cơ bắp của gà thịt tăng cao đáng kể, đồng thời hoạt động của enzyme glutathione peroxidase (GPX) trong gan và huyết tương cũng được cải thiện. Đối với gà mái bị stress nhiệt, Nano-Se giúp tăng mức cholesterol, tỷ lệ heterophil/lymphocyte (H:L) và mức glucose so với nhóm đối chứng. Ngoài ra, bổ sung Nano-Se còn làm giảm đáng kể lipid huyết tương và enzym AST, đồng thời giúp cải thiện mức protein toàn phần và globulin ở gà mái trong điều kiện thời tiết nóng.
Về mặt chống oxy hóa, selen đóng vai trò quan trọng trong các con đường sinh lý của cơ thể, đặc biệt là trong hoạt động của nhóm enzyme glutathione peroxidase (GSH-Px). Các khẩu phần ăn giàu selen đã được chứng minh có thể làm tăng đáng kể hoạt động GSH-Px trong các mô của cả con người và động vật. Khi bổ sung Nano-Se (0,3 mg/kg khẩu phần) vào thức ăn của gà mái, hoạt động của enzyme SOD và GSH-Px tăng cao hơn so với nhóm đối chứng và nhóm dùng natri selenite. Đây là yếu tố quan trọng giúp gia cầm có hệ thống chống oxy hóa mạnh mẽ hơn, giảm nguy cơ tổn thương tế bào do các gốc tự do.
Không chỉ ảnh hưởng đến các chỉ số sinh lý, Nano-Se còn có tác động đến biểu hiện gen trong cơ thể gia cầm. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng Nano-Se có thể tăng cường biểu hiện gen liên quan đến quá trình chống oxy hóa như GSH-Px, cũng như các gen liên quan đến chuyển hóa lipid như FAS (fatty acid synthase) và delta-6 desaturase. Ngoài ra, mức độ biểu hiện mRNA của các selenoprotein như SelP, GPx4 và SelW cũng được cải thiện đáng kể sau khi bổ sung Nano-Se vào khẩu phần ăn.
Nhìn chung, các nghiên cứu đã xác nhận rằng việc bổ sung Nano-Se vào khẩu phần ăn có thể cải thiện chức năng miễn dịch, chất lượng thịt, khả năng chống oxy hóa và hàm lượng selenium trong cơ và gan của gia cầm. Hàm lượng Nano-Se khuyến nghị trong khẩu phần ăn dao động từ 0,3 đến 0,5 mg/kg để đảm bảo tối ưu hóa hiệu suất chăn nuôi mà không gây tác động tiêu cực đến sức khỏe vật nuôi. Việc ứng dụng Nano-Se trong chăn nuôi gia cầm không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và sức khỏe đàn gia cầm trong điều kiện nuôi thương mại.